Qədir Xum gününün əməlləri arasında möminlərə iftar vermək yüksək məqama malikdir. Rəvayətlərə görə, bu əməldə böyük bir fəzilət gizlidir.
Bu gündə yemək verməyin əhəmiyyəti o qədər böyükdür ki, İmam Sadiq (ələyhis-salam) Qədir Xum gününü “yemək yedirtmə günü” (اطعام الطعام) adlandırmışdır. (1)
Qədir günündə ehsan (yemək vermək) haqqında imamların tövsiyələri
Bəzi rəvayətlərə görə, imamlar şiələri Qədir Xum günündə ehsan verməyə təşviq edirdilər. Bir hədisdə Qədir Xum günü ehsan vermək, oruc tutmaq, bayramlıq (hədiyyə) vermək və qohumlarla əlaqə saxlamaq (siləyi-rəhim) ilə yanaşı tövsiyə olunmuşdur. (2)
İmam Rza (ələyhis-salam) tərəfindən nəql olunan bir rəvayətdə şiələrdən istənilir ki, imkan və gücləri çatdığı qədər Qədir Xum ehsanında iştirak etsinlər. (3)
Müxtəlif kitablarda, o cümlədən Şeyx Tusinin “Misbahul-mütəhəccid” əsərində nəql olunan rəvayətə görə: “İmam Rza (ələyhis-salam) Qədir Xum bayramının axşamı yaxın səhabələrini iftar üçün yanında saxlayar, onların ailələrinə isə yemək və hədiyyələr göndərərdi.” (4)
Qədir Xum ehsanının savabı
Rəvayətlərə əsasən, bu gün ehsan vermək çox böyük savaba malikdir və bu gözəl ənənənin unudulmamasına səbəb olur.
İmam Rza (ələyhis-salam) Qədir Xum gününün fəziləti barədə buyurur:
“Kim Qədir Xum günü bir möminə yemək versə, sanki bütün peyğəmbərlərə və siddiqlərə yemək vermiş kimidir.” (5)
İmam Sadiq (ələyhis-salam) bu gün ehsan verməyin əhəmiyyəti barədə buyurur:
- “Qədir Xum bayramı günü bir mömini doyurmaq, başında məsum imamlar (ələyhimus-salam) olmaqla bir milyon peyğəmbər və siddiqləri, həmçinin başında Həzrət Abbas (ələyhis-salam) və Kərbəla şəhidləri olmaqla bir milyon şəhidi və Allahın hərəminə yaxın bir milyon saleh insanı doyurmaq savabına bərabərdir.” (6)
- “Qədir günü bir nəfərə yemək vermək, bütün peyğəmbərlərə və siddiqlərə yemək vermək kimidir.” (7)
Əmirəl-möminin Əli (ələyhis-salam) buyurur: “Kim Qədir Xum bayramı gecəsi oruc tutmuş bir möminə iftar versə, sanki on “fiəm”-ə iftar vermiş kimidir.”
Soruşdular: “Ey Əmirəl-möminin, “fiəm” nədir?” Buyurdu: “Yüz min peyğəmbər, siddiqlər və şəhidlər.” Sonra əlavə etdi: “Görün bir qrup mömin kişi və qadını himayə edən kəsin fəziləti necə olar!”
Başqa bir rəvayətdə buyurur: “Kim Qədir Xum günü Allah yolunda borc versə, Allah ona qat-qat əvəz verər. Qədir Xum günü ən gözəl paltarlarınızı geyinin, ətir vurun, övladlarınıza hədiyyə verin və ilin ən gözəl yeməyini yeyin.”
Rəvayətlərdə Qədir Xum günü ehtiyac sahiblərinə, möminlərə, dini qardaşlara yemək vermək və oruclulara iftar açdırmaq xüsusi tövsiyə olunmuşdur. Şiələr arasında Qədir Xum günü oruc tutmağın müstəhəb olması da məşhur bir əməldir. (8-9-10-11-12)
Mənbələr
- Biharul-Ənvar, c. 95, s. 302
- Hilli, əl-Ədədul-Qaviyyə, 1408 h.q., s. 169
- Şeyx Tusi, Misbahul-Mütəhəccid, 1411 h.q., c. 2, s. 757
- Şeyx Tusi, Misbahul-Mütəhəccid, 1411 h.q., c. 2, s. 758; İbn Tavus, İqbalul-Əəmal, 1409 h.q., c. 1, s. 461
- İqbalul-Əəmal, c. 1, s. 465
- Biharul-Ənvar, c. 6, s. 303
- Məfatihul-Cinan, s. 500
- Şeyx Tusi, Misbahul-Mütəhəccid, 1411 h.q., c. 2, s. 757; Məclisi, Biharul-Ənvar, 1403 h.q., c. 94, s. 117
- İbn Tavus, İqbalul-Əəmal, 1409 h.q., c. 1, s. 463
- İbn Tavus, İqbalul-Əəmal, 1409 h.q., c. 1, s. 475
- Şeyx Tusi, Misbahul-Mütəhəccid, c. 2, s. 758
- Xətib Bağdadi, Tarix Bağdad, Beyrut, c. 8, s. 284
