Əmirəl-mömininin (ə) cəsarətinə dəlalət edən hədislər hər biri söz baxımından mütəvatir olmasa da, hamısı ortaq bir həqiqətə işarə edir və bu da bizə o Həzrət haqqında aydın bir təsəvvür verir.
Cəsarətdə heç kəs Əmirəl-mömininlə (ə) bərabər deyildi. Onun Peyğəmbərin (s) sağlığında və şəhadətindən sonra göstərdiyi döyüşlər və möhkəm mövqelər buna açıq dəlildir. O necə cəsur olmasın ki, döyüş və hərbi sənətin ustadı idi. (Minhəcül-bəraə, c.17, s.362.)
Həqiqətən, Əmirəl-mömininin (ə) cəsarəti günorta vaxtı parlayan günəş kimi aydındır. Müharibədən kənar zamanlarda onun cəsarətinin ən yaxşı nümunəsi Peyğəmbərin (s) hicrət gecəsində baş verən hadisədir; o zaman Həzrət Əli (ə) Peyğəmbərin yatağında yatmış və Əbu Cəhli belə xitab etmişdi. (Biharül-ənvar, Əllamə Məclisi, c.20, s.53.) Allahın Rəsulu (s) Əmirəl-mömininə (ə) buyurdu:
“Ey Əli! Sən mənim üçün bədən üçün qulaq, göz və baş necədirsə, ruh üçün can necədirsə, həmçinin şiddətli susuz üçün soyuq su necədirsə, eləsən.”
Sonra əlavə etdi:
“Ey Əbülhəsən! Mənim yatağımda yatarkən əbamı üstünə çək. Əgər kafirlər yanına gəlib səninlə qarşılaşsalar, Allah sənə yardım edəcək və sən onlara cavab verəcəksən.”
O vaxt insanlar qılınclarını itiləyirdilər. Əbu Cəhl gəlib onlara dedi:
“Məhəmmədə fürsət verməyin. O yatarkən və heç nə anlamayarkən ona daş atın ki, cəzalandırılsın, sonra isə onu öldürün.”
Həmin gecə onu böyük və ağır daşlarla hədəf aldılar. O zaman Əmirəl-möminin (ə) üzünü göstərib buyurdu:
“Siz kimsiniz?”
Onlar gördülər ki, bu Məhəmməd deyil, Əli ibn Əbu Talibdir (ə).
Əbu Cəhl onlara dedi:
“Görmürsünüzmü? Məhəmməd bu hadisədən uzaqlaşdı və canını qurtardı ki, biz Əli ilə məşğul olaq və o xilas olsun. Elə isə Əli ilə məşğul olmayın ki, Məhəmməd qaçıb qurtulmasın. Əks halda, özünün dediyi kimi, onun bu gecə öz yatağında yatmamasına Allahdan başqa nə səbəb ola bilər?”
Əmirəl-möminin (ə) buyurdu:
“Ey Əbu Cəhl! Bunu mənə deyirsən? Allah mənə elə bir ağıl verib ki, əgər o bütün dünyanın axmaqları və dəliləri arasında bölünsəydi, hamısı ağıllı olardı. Elə bir qüvvə verib ki, bütün zəiflərə bölünsəydi, hamısı güclü olardı. Elə bir cəsarət verib ki, bütün qorxaqlara paylansaydı, hamısı cəsur olardı. Elə bir səbir və dözüm verib ki, bütün dar düşüncəli insanlar arasında bölünsəydi, hamısı səbirli olardı.
Əgər Allahın Rəsulu (s) mənə əmr etməsəydi ki, onu görənədək heç bir hadisə baş verməsin, mən sizə öz yerinizi göstərər və hamınızı öldürərdim.”
Sonra buyurdu:
“Vay halına, ey Əbu Cəhl! Peyğəmbər (s) gedərkən göylər, yer, dənizlər və dağlar ondan icazə istədilər ki, sizi həlak etsinlər. Lakin o, mərhəmət göstərərək razı olmadı ki, kafir kişi və qadınların nəsillərindən möminlər dünyaya gəlsin. Əgər belə olmasaydı, Rəbbin səni həlak edərdi. Çünki Allah zəngindir, sən isə möhtacsan. O sizi itaətə çağırarkən möhtac deyil və sizə güc çatmayan bir şeyi əmr etməmişdir; əksinə, sizə bacardığınız şeyləri buyurmuş və bəhanə yolunu bağlamışdır.”
Əbu Cəhlin qardaşı Əbul-Buxtəri ibn Hişam qəzəbləndi və qılıncla Əmirəl-mömininə (ə) hücum etmək istədi. Birdən gördü ki, dağlar onun başına tökülür, yer yarılır ki, onu udsun. Dənizlərin dalğalarının onu boğmaq üçün üzərinə gəldiyini gördü. Göyün də aşağı enərək onun üzərinə düşdüyünü gördü. Qılıncı əlindən düşdü və demək olar ki, huşunu itirdi.
Əbu Cəhl dedi:
“Bir qasırğa onun ətrafında fırlanırdı, onu çaşdırırdı və onunla olanları da aparmaq istəyirdi.”
Başqa bir hədisdə Şəqiq ibn Sələmə deyir:
“Bir gün Ömər ibn Xəttabla gedirdim. Onun pıçıltı ilə danışdığını eşitdim. Soruşdum: nə olub? Dedi: “Məgər o nərə çəkən şiri və döyüş qəhrəmanını görmürsənmi? O ki, iki qılınc və bayraqla azğın və fəsad törədənlərin üzərinə hücum edir.”
Şəqiq deyir:
“Baxdım və gördüm ki, o Əli ibn Əbu Talibdir (ə). Dedim: “Bu Əlidir.” Ömər dedi: Gəl sənə onun cəsarətindən danışım.
Uhud günü biz Peyğəmbərlə (s) beyət etmişdik ki, qaçmayaq. Bizdən kim qaçsa azğın, kim öldürülsə şəhid olacaq və Peyğəmbər onun rəhbəridir.
Birdən yüzlərlə döyüş dəstəsi bizə hücum etdi; hər dəstədə yüz və ya daha çox adam var idi və bizi ölüm fırtınası ilə qorxudurdular. Mən Əlini toz-duman içində bir şir kimi gördüm.”
O davam edir:
“Sonra o bir ovuc çınqıl götürüb üzümüzə səpdi.”
Dedi:
“İkinci dəfə üzərimizə hücum etdi. Əlində geniş bir qılınc var idi ki, ondan ölüm damırdı. Əli dedi: Siz beyət etdiniz, amma əhdinizi pozdunuz. Allaha and olsun ki, sizin öldürülməyiniz mənim öldürdüklərimdən daha layiqlidir.
Onun gözlərinə baxdım; iki parlaq çıraq kimi, sanki qanla dolu iki qab kimi parıldayırdı.
O əlavə edir:
“Mən o qorxu və dəhşəti hələ də unutmuş deyiləm və bu günə qədər qəlbimdən çıxmayıb.”
Əmirəl-möminin (ə) ilahi qüdrət barədə Səhl ibn Hünəfə yazdığı məktubda belə buyurur:
“Allaha and olsun, mən Xeybər qalasının qapısını bədən gücü və yeməkdən gələn qüvvə ilə qoparmadım ki, onu qırx zira arxaya atdım. Mən onu mələkuti bir qüdrətlə və Rəbbimin nuru ilə nurlanmış bir canla yerindən qopardım. Mən Əhmədə (Peyğəmbərə) nisbətdə onun nurundan bir şüayam. Allaha and olsun ki, bütün ərəb tayfaları mənimlə döyüşmək üçün birləşsələr, onların qarşısından qaçmaram.” (Əmali, Şeyx Səduq, s.605.)
