Qədir-Xum yalnız siyasi varisliyin elan edildiyi və ya bir nüfuzlu şəxsiyyətin tanıdıldığı bir hadisə deyil; şiə rəvayət mətnlərində bu gün hidayət və azğınlıq tarixində dönüş nöqtəsi kimi təqdim edilir. Elə bir gün ki, “ilahi vilayət” ilə “İblisin cəbhəsi” arasındakı sərhəd əvvəlkindən daha aydın şəkildə ortaya çıxır. Rəvayətlərdə İblisin Əmirəlmöminin imam Əlinin (ə) vilayətinin elanına reaksiyası elə təsvir olunur ki, sanki onun insanları azdırmaq üçün illərdir qurduğu planların hamısı ciddi təhlükə altına düşmüşdür.
İmam Sadiq rəvayətinə görə Qədir Xum hadisəsi və İblisin reaksiyası
Bu yazıda Qədir Xum hadisəsinə dair imam Sadiqdən (ə) nəql edilən bir rəvayətə yer verilir; həmin rəvayətdə əsas diqqət İblisin Qədir Xumda vilayətin elan olunması qarşısındakı reaksiyasına yönəlir.
Cəfər ibn Məhəmməd Xuzai atasından nəql edir ki, imam Sadiq (ə) buyururdu: “Peyğəmbər (s) Qədir Xumda Əmirəlmöminin imam Əlinin (ə) haqqında deyiləcək olanı bəyan edib onu insanların rəhbəri və himayədarı kimi tanıtdıqda, İblis qəzəbdən fəryad qopardı.
Şeytanlar onun ətrafına toplaşıb soruşdular: Ey bizim ağamız, bu fəryad nə üçündür?
İblis cavab verdi: Vay sizin halınıza! Bu gün sizə İsa (ə) ilə bağlı günü xatırladır. Allaha and olsun, bu gün insanları azdıracağam.
Elə həmin vaxt Qurandan bu ayə nazil oldu: İblis öz zənninin onlar haqqında doğru çıxdığını gördü; möminlərdən kiçik bir dəstə istisna olmaqla hamısı ona tabe oldu.
Bundan sonra İblis yenidən fəryad etdi. Şeytanlar yenə onun yanına gəlib soruşdular: Ey ağamız, bu dəfəki fəryadın səbəbi nədir?
İblis dedi: Vay sizin halınıza! Allah mənim sözümü Quranda qeyd edib nazil etmişdir: İblis öz zənninin onlar haqqında doğru çıxdığını gördü.
Sonra başını göyə qaldırıb dedi: Sənin izzətinə and olsun, bu az sayda mömini də başqalarına qatacağam.
Peyğəmbər (s) bu zaman bu ayəni oxudu: Bismillahir-Rahmənir-Rahim, həqiqətən Mənim qullarım üzərində sənin heç bir hökmranlığın yoxdur.
İblis üçüncü dəfə fəryad etdi. Şeytanlar onun yanına gəlib soruşdular: Ey bizim ağamız, bu üçüncü fəryadın səbəbi nədir?
O dedi: Allaha and olsun, (bu dəstə) Əmirəlmöminin imam Əlinin (ə) tərəfdarlarıdır; amma Sənin izzətinə və cəlalına and olsun, ey Rəbbim, onların gözündə günahları bəzəyəcəyəm ki, onları Sənin yanında nifrət doğuran hala salım.
İmam Sadiq (ə) davam edərək buyurdu: Muhəmmədi (s) haqq ilə peyğəmbər göndərənə and olsun ki, şeytanlar möminlərin ətrafını arıların ət ətrafında dolandığı kimi bürüyürlər; lakin mömin dağdan da möhkəmdir. Dağı baltayla yonmaq olar, amma möminin dinindən heç nə əskiltmək olmaz. [1]
İmam Sadiq rəvayətinə görə İblisin dörd fəryadı
İblisin tarix boyunca dörd dəfə fəryad etdiyi nəql edilir: lənətlənmə günü, yerə endirildiyi gün, həzrət Məhəmmədin (s) peyğəmbərliyinin başlanması günü və Qədir Xumda vilayətin elan olunması günü.
İmam Sadiq (ə), atasından (ə) nəql edilir ki, buyurmuşdur: “İblis dörd dəfə nalə və fəryad etmişdir: birinci dəfə Allah tərəfindən lənətlənərkən; ikinci dəfə göydən yerə endirilərkən; üçüncü dəfə Allah Rəsulunun (s) peyğəmbər olaraq göndərildiyi zaman; dördüncü dəfə isə QədirXumda Əmirəlmöminin Əlinin (ə) vilayəti elan olunduğu zaman.” [2]
Mənbələr
[1] Biharul-Ənvar: c.37, s.164; Təfsir əl-Əyyaşi; Təfsir əl-Bürhan: c.2, s.427; Rovzət əl-Kafi: s.344, h.542.
[2] Biharul-Ənvar: c.37, s.121.
