Most searched:

İmam Əli (ə)

Əmirəlmöminin Əli ibn Əbu Talibın (ə) məzarı üzərində sandıq və zəhririn hazırlanması və quraşdırılması prosesi barədə məlumat belədir:

Əli ibn Əbu Talibin (ə) zərihində ki, sandıq həqiqətən nadir bir sənət nümunəsi idi. Sandığın üzərində müxtəlif ərəb xəttləri ilə yazılar həkk olunmuşdu və sandıq Hindistan sagi ağacından hazırlanmışdı. Üzərində sədəf, fil dişi, qara ağac və müxtəlif rəngli ağac növləri istifadə edilmişdi.

Şah İsmayıl Xətai Əmirəlmöminin (ə) məzarı üçün Köhnə sandıqların yerinə yeni sandıqların hazırlanmasını əmr etmişdi – bu sandıqlar Nəcəf-üş-Şərif, Kəzimiyyə və Samirra məzarlarında qoyulmuşdu.

1126 hicri ilində, Bağdad valisi Həsən Paşa dövründə Əlinin (ə) hərəminin sandığı yenidən hazırlandı.

Sandığın üzərində “Həl Əti” surəsi yazılmışdı və bu surənin 31 ayəsi vardı. Surə sandığın cənub tərəfində həkk olunmuşdu və yazıda ağ fil dişindən oyma üsulu ilə, üzərində qızıl və gümüş işləmələrlə bəzədilmişdi. Eyni tərəfdə dörd zolaq var idi: birincidə “Həl Əta” surəsinin davamı, ikincidə “Səbbihismı Rəbbikəl-əəla”, qapıda isə “əl-isbeəteyn” (iki barmaq) “İnnəlləzin yubayiunkə innamə Allahu, yadıllahü fovq əydihem” ayəsi yazılmışdı.

Şərq tərəfdə yuxarıda “Nəbə” surəsi, aşağıda isə “Adiyyat” surəsi yazılmışdı.

Şimal tərəfdə isə dörd zolaq mövcud idi, hamısında “Mülk” surəsi yazılmış, baş tərəfində Peyğəmbərin (s) məşhur “Vida xütbəsi” Qədir Xum günü yazılmış, aşağıda isə “Yə Əli, sən mənim qardaşımsan” hədisi göstərilmişdi. Dördüncü küncdə isə nəccar və sənətkarın adı belə qeyd edilmişdi: Səmimi olaraq Allah yolunda və vəliyylərin xidmətinə xalis niyyətlə, Əmirəlmöminin Əli ibn Əbu Talibın (ə) xidmətində sadiq qulluqçu olaraq, Məhəmməd Cəfər bin Sadiq əl-Zənd (Allah onu daim yardım etsin) bu dəyərli sandığı tamamladı, 1202 hicri ilində. Və sonunda yazılmışdır: işin sahibi, qulluqçu Məhəmməd Hüseyn, Şirazlı ağac ustası.”

Baş tərəfində əlavə olaraq yazılmışdı: “Məhəmməd bin Əlauddin Məhəmməd Hüseyni 1198 hicri ilində yazmışdır.” Şeyx Məhəmməd əl-Kufi qeyd edir ki, sandığın üzərindəki tarix 1203 hicri ilində yenilənmiş və Şeyx Məhəmməd Kəbə 1204-cü ildə məzara quraşdırmışdır.

Bu tarixlər sandığın yenilənməsi, bərpası və sənət əlavələrinin tarixini göstərir. Sandığın üzərindəki yazılar parlaq, zəngin naxışlı və kufi xətti ilə yazılmışdı.

Ustad Əli Xaqani deyir ki, “Gümüş sandığı çıxarıb mövcud sandığı qoyanda, naxışlı sandığı gördüm və ona toxundum. Kim bu sandığı görsə, onun qiymətini belə yüksək dəyərləndirəcək ki, başqa heç bir qiymətli hədiyyəni arzulamayacaq.”

Sandığın ölçüləri təxminən: uzunluğu 16 fut 3 düym, eni 10 fut 3 düym, hündürlüyü 6 fut 3 düym idi.

Sandıq qalın şüşə ilə örtülmüşdür ki, həm ziyarətçilər görsün, həm də yaxşı qorunsun. Bu, onun gözəlliyi və şöhrətini ikiqat artırır.

Görünür ki, bu sandıq, Həsən Paşa tərəfindən 1126-cı ildə yenilənmiş əvvəlki sandığın yerini tutmuşdur. Şeyx Cəfər Mahbubə qeyd edir ki, Nəsirüddin Şah Qacar 1287 hicri ilində Nadir şahın sandığı üzərinə yeni sandıq quraşdırmışdır.

Mənbələr bildirir ki, sandığın şüşə qoruyucu hissəsi 1361 hicri ilində quraşdırılmış və Nəcəf şairləri bu sənət nümunəsini dəqiq şəkildə təsvir etmişlər.

 

Daha çox məzmun

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir