Bu müqəddəs torpağın şərəfi ondadır ki, həzrət İbrahim (əleyhissalam) bir müddət burada yaşayıb və bu torpağı sahiblərindən almışdır. O istəyirdi ki, bu torpaqda dəfn olunmuş ruhlar onun mülkiyyətində olsun.
Müqəddəs bu yeri ziyarət etmək şiələr üçün Allahın yaxınlaşması, duaların qəbul olması və şəfaət qazanmaq vasitəsi sayılır.
Nəcəf şəhərinin fəziləti və üstünlüyü
Şeyx Həsən ibn Məhməd Deylami Nəcəf-əşrəfin fəziləti barədə demişdir:
“Allah bu müqəddəs yeri və onun ziyarətgahını xüsusi fəzilət və üstünlük üçün seçmişdir ki, başqa heç bir yer belə xüsusiyyətə malik deyildir.”
Əhli-beytin (əleyhimissalam) çoxsaylı rəvayətlərində bu təmiz və müqəddəs torpaq “Rovzıtun min riyazil-Cənnət” (Cənnətin bağlarından biri) kimi tanıdılmış və Vadi əs-Səlamda dəfn olunmağın həm dünyada, həm də axirətdə üstünlükləri vurğulanmışdır.
Şeyx İbn Təvus Əbdülkərim ibn İbn Abbasdan nəql edir:
“Rəsulullah (səlləllahu əleyhi və alihi) Əmirəlmöminin Əliyə (əleyhissalam) buyurdu: Allah, Əhli-beytin (əleyhimissalam) sevgisini göylərə və yer üzünə təqdim etdi. İlk cavab verən yeddinci səma oldu və onu Ərş və Kürsü ilə bəzədilər. Sonra dördüncü səma, yer üzündə ucalmış ev, dünyanın səması ulduzlarla, Hicaz torpağı Kəbə ilə, Şam torpağı Beytül-Məqdis ilə, təmiz torpaq Peyğəmbərin (səlləllahu əleyhi və alihi) qəbri ilə və Küfə torpağı isə Əmirəlmöminin (əleyhissalam) qəbri ilə şərəfləndi.
Rəsulullah (səlləllahu əleyhi və alihi) Əmirəlmömininə xəbər verdi ki, o, İraqın Küfəsində şəhid ediləcək və qatili Əbdülrəhman ibn Mülcəm olacaq. Amma Allah tərəfindən İraqdan yüz min qılınc onu dəstəkləyəcək.”
“Dür Nəcəf” – Nəcəf torpağının fəzilət nişanəsi
Nəcəf camaatı adətən “Dür Nəcəf” adlanan kiçik daşlardan istifadə edir. Bu daşlar Nəcəf yaylası və ətraf səhralarda tapılır. Bu torpaq Əmirəlmöminin (əleyhissalam) məzarı ilə şərəfləndiyi üçün daşları daşımaq savab və mükafat gətirir.
Şeyx Tusi, Müfəzzəl ibn Ömərdən İmam Cəfər Sadiqdən (əleyhissalam) nəql edir:
Mən istəyirəm ki, hər möminin beş növ üzüyü olsun:
- Yaqut – ən gözəl və qiymətli daş.
- Əqiq – Allah və bizim Əhli-beyt üçün ən təmiz və saf daş.
- Firuzə – baxışı ruhu sevindirir, gözləri işıqlandırır, ürəyi açır və mömini gücləndirir, həmçinin sülh və rahatlıq verir.
- Çin dəmiri – mən bunu bəzək üçün sevmirəm, amma xoşuma gəlir ki, möminlər pis insanlarla qarşılaşanda onu əlində saxlasınlar, çünki onların şərini udur və zərər vermələrini əngəlləyir. Həmçinin xoşuma gəlir ki, möminlər onu saxlasınlar, çünki cinləri və pis insanları onlardan uzaqlaşdırır.
- Nəcəf torpağından çıxan daş – iki ağ təpənin arasında Allah tərəfindən aşkar edilmişdir.
Soruşdum: Ey Möminlərin rəhbəri, bu daşın fəziləti nədir?
İmam cavab verdi: “Hər kəs onu üzüyünə taxsa və baxsa, Allah hər baxışı üçün ona peyğəmbərlər və saleh şəxslərin savabını yazacaq. Əgər Allahın mərhəməti olmasaydı, bu daş o qədər qiymətli olardı ki, heç kim onu ala bilməzdi. Lakin Allah onu həm kasıb, həm də zəngin üçün əlçatan etdi ki, hər kəs onun bərəkətindən faydalansın.”
İmam əlavə etdi ki, bu üzüklər həm kasıb, həm də varlı üçün icazəlidir və Allahın mərhəməti onları şiələr üçün asan etmişdir.
Əmirəlmöminin (əleyhissalam) məzarı yanında yaşamanın fəziləti
İbn Təvus Həsən ibn Mehrandan nəql edir ki, İmam Cəfər Sadiq (əleyhissalam) ona belə buyurmuşdur:
“Şəhidlərimizin məzarlarını ziyarət edin, onların – Əmirəlmöminin və İmam Hüseynin (əleyhimissalam) yanında ehtiyaclarınızı Allahdan istəyin və onlara yaxın olun.”
Əllamə Məcəlisi bunu izah etmişdir:
“«Ləittəxznahum hucrə» ifadəsi məzar sahiblərinə yaxınlıqda yaşayışın üstünlüyünü göstərir və müqəddəs məkanların yanında qalmağın fəzilətini vurğulayır.”
İbn Fəhəd Həlidən Allama ibn Həlinin “Məxtəsər Şərhində Məqtəsər” adlı əlyazmasında, Şeyx Sədüqün “Elm şəhəri” kitabından nəql edilir ki, bir şəxs İmam Cəfər Sadiqdən (əleyhissalam) soruşmuşdur:
“Əli ibn Əbu Talibin (əleyhissalam) məzarına yaxın yerdə yerləşmək və onun yanında qalmağın fəziləti nədir?”
İmam buyurmuşdur:
- Əmirəlmöminin (əleyhissalam) məzarı yanında bir gecə qalmaq 700 il ibadətə bərabərdir.
- İmam Hüseynin (əleyhissalam) məzarı yanında qalmaq 70 il ibadətə bərabərdir.
- Əmirəlmömininin (əleyhissalam)ın məzarı yanında namaz qılmaq 200 min namaza bərabərdir.
Şeyx Ağaböyük Tehrani və Seyid Mehdi Qəzvini də oxşar rəvayətlər gətirmişdir:
- Əmirəlmöminin (əleyhissalam) məzarı yanında gecələmək 400–700 il ibadətə bərabərdir.
- İmam Hüseynin (əleyhissalam) məzarı yanında gecələmək 70 il ibadətə bərabərdir.
Bəzi rəvayətlər deyir ki, Əmirəlmöminin (əleyhissalam) məzarında qalmaq üçün qarşılaşılan çətinliklər günahları təmizləyir.
Vadi əs-Səlamda dəfn olunmağın fəziləti
Əhli-beytin (əleyhimissalam) rəvayətlərində Nəcəf-əşrəf və Kərbəla torpağında dəfn olunmağın savabı vurğulanmışdır. Bu yerlərin digər torpaqlarda olmayan xüsusi xüsusiyyətləri vardır.
Şiələr və Əmirəlmöminin (əleyhissalam) sevənləri çalışırlar ki, müqəddəs həyatda və ya Vadi əs-Səlamda dəfn olunsun.
Vadi əs-Səlam Nəcəfdə dünyanın ən böyük qəbiristanlıqlarından biridir və milyonlarla cəsəd burada dəfn olunub.
Şeyx Deyləmi Vadi əs-Səlamda dəfn olunmanın fəzilətini belə izah edir:
“Bu torpağın xüsusiyyətlərindən biri də, orada dəfn olunanların qəbir əzabından xilas olması və Nəkir-Munkər hesabından qorunmasıdır.”
Şeyx Məhəmməd Həsən Cəvahiri də belə nəql edir:
“Rəvayətlərə görə, İmamların məzarında dəfn olunmaq Nəkir və Mukərin sualından azad edir. Bu xüsusiyyət torpağın fəziləti və müqəddəsliyi olmasa da, torpaq və mövqe öz təsirini göstərir.”
Kuleyni “Həbə Ərəni”dən nəql edir:
“Əmirəlmöminin (əleyhissalam) Vadi əs-Səlamda olduqda, möminlərin ruhları ilə danışdığını gördü. İmam dedi ki, bu yalnız bir möminin ruhu ilə danışmaq və onu təsəlli etmək deyil.
Soruşdu ki, digər ruhlar da belədir? İmam cavab verdi: bəli, əgər görsəydin, onları halqavari oturub danışarkən görə bilərdin.”
Beləliklə, möminlərin ruhları ölümündən sonra Vadi əs-Səlamda toplanır və bu yer Cənnət Bağlarının bir hissəsi hesab olunur.
Mömin ruhlarının Vadi əs-Səlamda toplanması
Şeyx Həsən ibn Süleyman Hilli, Fəzl ibn Şazandan nəql edir ki, Əsbəğ ibn Nəbata uzun bir rəvayətdə belə demişdir:
“Əmirəlmöminin (əleyhissalam) Küfədən çıxdı və Qərinə gəldi. Onu yerə uzanmış halda gördülər, altında heç nə yox idi. Qənbər soruşdu: İstəyirsən ki, paltarımı sənin altına qoyum?
İmam cavab verdi: Xeyr, burası möminlər üçün xüsusi yerdir, buna görə burada maneə yaratmaq niyə lazımdır? Sonra izah etdi ki, əgər görsəydin, mömin ruhları bu torpaqda halqavari oturub danışırlar və həmçinin Bərəhut çölündə əksi kafirlər üçün var.”
İmam Cəfər Sadiq (əleyhissalam) buyurub:
“Şərqdə və qərbdə ölən möminlərin hamısının ruhu Vadi əs-Səlamda yerləşir.”
Kuleyni də nəql edir ki, bir şəxs İmam Cəfər Sadiqdən soruşdu:
“Əgər qardaşım Bağdadda ölsə, nə edim?” İmam cavab verdi: “Ölüm yeri önəmli deyil, hər möminin ruhu Vadi əs-Səlam, Küfənin arxasına köçür.” İmam əlavə etdi ki, ruhlar halqavari oturub danışa bilər.
Nəcəfdə möminlərin dəfn olunması və Əmirəlmöminin (əleyhissalam) şəfaəti
Deylami nəql edir:
“Əmirəlmöminin (əleyhissalam) tənhalıq istəyərkən Nəcəfə yaxın gözəl mənzərəsi olan Al-Qariynə gedirdi. Bir gün Yəməndən bir kişi cəsədlə gəldi. İmam soruşdu: Bu cəsəd nədir və haradan gəldin? Kişi cavab verdi: Bu atamın cəsədidir, onu bu torpağa dəfn etmək üçün gətirmişəm. İmam soruşdu: Niyə öz torpağında dəfn etmədiniz? Kişi dedi: Atam vəsiyyət edib ki, burada dəfn olunsun, çünki burada dəfn olunan kimsə Rabiə və Müdr qəbilələri qədər şəfaət edə bilər. İmam soruşdu: o şəxsi tanıyırsanmı? Kişi dedi: Xeyr. İmam dedi: And olsun Allaha, mən o şəxsəm, cəsədi dəfn et.”
Hafiz Rəcəb Bərsi Əsbəğ ibn Nəbatədən belə nəql edir:
“Əmirəlmöminin (əleyhissalam) Nəcəfdə Küfə camaatına deyirdi: Kim mənim gördüyümü görə bilər? O izah etdi ki, bir dəvə cəsəd daşıyır, bir kişi onu idarə edir. Üç gündən sonra həmin dəvə və cəsəd gəldi və camaat salam verdi. İmam soruşdu: Kimdir və bu cəsəd nədir? Dedilər: Atamızdır, vəsiyyət edib Nəcəfdə dəfn olunsun.
İmam dedi: Səbəbini soruşdunuzmu? Dedilər: Bəli, atam dedi ki, burada dəfn olunan şəxs qiyamətdə şəfaət etsə, insanlar şəfaət olunacaqlar. İmam əlavə etdi: And olsun Allaha, mən həmin şəxsəm.”
Şeyx Deylami belə də nəql edir:
“Qazi ibn Bədr Həmədani Küfəli, saleh və təqvalı bir şəxs idi. Bir gecə yağışlı havada Küfə məscidində ikən, bir qrup Müsəlm ibn Əqilin yanına gəldilər və cəsədi məscidə gətirmək istədilər. Cəsədi girişin yaxınlığına qoydular. Yoldaşlarından biri yuxuya getdi və yuxuda eşitdi ki, kimsə deyir: Cəsədi yalnız bilsək görə bilərik, hesabımız varmı, yoxsa yox. Sonra cəsədin üzünü açdı və yoldaşına dedi: Hesabımız var, onu tez aparmalıyıq, Onu, Kufeye yaxın bir kənd olan Rəsafənin yanından aparmalıyıq ondan başqa yolumuz yoxdur. O şəxs yuxudan oyandı və yuxunu başqalarına danışdı, cəsədi dərhal müqəddəs məqama gətirdilər.”
Bir rəvayətdə qeyd olunur ki, Əmirəlmöminin (əleyhissalam) müqəddəs qəbri ətrafındakı bütün məzarlar ip vasitəsilə müqəddəs qülləyə birləşdirilmişdir.
Mənbə:
Kitabdan götürülüb: “Tarix əl-Mərqəd əl-Əlavi əl-Mütəhərr”
