Allahın kəlamı işığında Əmirəl-möminin həzrət Əlinin (ə) tanınması üçün bir fürsət. «imam Əli (ə) haqqında ayələr» Qurani-Kərimdə həzrət Əmirəl-möminin Əlinin (ə) məqam və fəzilətinə həsr olunmuş silsilə yazıdır.
« İmam Əli (ə) haqqında ayələr » silsiləsinə giriş olaraq, həzrət Əmirəl-mömininin (ə) uca şəxsiyyətini tanıdan bir ayəyə nəzər salacağıq. Bu münasibətlə, Təbuk döyüşünün ildönümü ərəfəsində peyğəmbərlərin sonuncusu həzrət Məhəmmədin (s) bu döyüşdən qayıdarkən ona nazil olmuş və həzrətin Əmirəl-möminin Əlini (ə) həmin ayənin bariz nümunəsi kimi təqdim etdiyi ayəni araşdıracağıq.
Bugünkü mövzumuz Hicr surəsinin 41-ci ayəsidir:
Allah-taala buyurdu:
«Bu, Mənim öhdəmə götürdüyüm doğru yoldur.»
Əbu Bərzə nəql edir:
Biz Allah Rəsulunun (s) hüzurunda oturmuşduq. Həzrət Əmirəl-möminin Əliyə (ə) işarə edərək bu ayəni tilavət etdi:
«Bu, Mənim doğru yolumdur. Ona tabe olun, başqa yollara uymayın. Əks halda onlar sizi Allahın yolundan uzaqlaşdırar. Allah sizə bunları tövsiyə edir ki, bəlkə təqvalı olasınız.» (Ənam, 153)
Bir nəfər soruşdu:
— Ey Allahın Rəsulu! Məgər ayənin məqsədi Allahın bu yolu bütün digər yollardan üstün tutması (yəni İslam dini) deyilmi?
Peyğəmbər (s) buyurdu:
— Sən Əli (ə) barəsində zülm edirsən. Allahın İslamı digər dinlərdən üstün etməsi doğrudur. Lakin «Bu Mənim doğru yolumdur» ayəsi mən Təbuk döyüşündən qayıdarkən nazil olmuşdur.
Sonra mən dua etdim:
«Pərvərdigara! Mən Əlini (ə) ümmətim arasında Musanın (ə) qardaşı Harun (ə) kimi öz canişinim təyin etdim. Fərq yalnız bundadır ki, məndən sonra peyğəmbər olmayacaq. İlahi! Sözümü təsdiqlə, vədinə vəfa et və Quranda Əlinin (ə) adını qeyd et, necə ki, Harunun adını qeyd etmisən.»
Daha sonra Allah Rəsulu (s) Qurandan bu ayəni oxudu və buyurdu:
«Bu, Mənim öhdəmə götürdüyüm doğru yoldur.» (Hicr, 41)
Sonra əlavə etdi:
— Bu ayə ilə Allah mənim sözümü təsdiq etdi. Mənim yanımda oturan şəxs elə odur. Onun nəsihətlərini dinləyin və ona itaət edin. Kim məni söysə, Allaha söymüş olar; kim Əlini (ə) söysə, mənə söymüş olar.
Mənbə: Təfsir Əhli-beyt (ə), c. 7, s. 506; Furat əl-Kufi, s. 137.
Təbuk döyüşü və Əmirəl-mömininin (ə) imamətinin elan edilməsi
Peyğəmbərin (s) mühüm hərbi yürüşlərindən biri Təbuk döyüşü olmuşdur. Bu döyüş hicrətin 9-cu ilinin Ramazan ayının əvvəlində baş vermişdir. Roma ordusunun müsəlmanlara qarşı hərbi hazırlıq gördüyü xəbəri Allah Rəsuluna (s) çatdıqdan sonra Həzrət müsəlmanlara döyüşə hazırlaşmağı əmr etdi. Bu yürüşün mühüm hadisələrindən biri Peyğəmbərin (s) Əmirəl-möminin Əliyə (ə) Mədinədə qalmağı əmr etməsi idi.
Bu hadisə münasibətilə Peyğəmbər (s) Əmirəl-möminin Əli (ə) haqqında sonralar “Hədisi-Mənzilət” adı ilə məşhurlaşan məşhur buyuruğunu bəyan etdi.
Bu hədisdə Peyğəmbər (s) həzrət Əlinin (ə) özünə olan məqamını həzrət Harunun (ə) Həzrət Musaya (ə) olan məqamına bənzədərək bildirdi ki, peyğəmbərlik məqamı istisna olmaqla, Harunun (ə) Musaya (ə) nisbətdə malik olduğu bütün məqamlar Əmirəl-möminin Əli (ə) üçün də İslam Peyğəmbərinə (s) nisbətdə sabitdir.
Həzrət Məhəmməd (s)
Allah Rəsulu (s) Əmirəl-möminin Əliyə (ə) işarə edərək buyurdu:
«Bu, Mənim doğru yolumdur. Ona tabe olun, müxtəlif və azdırıcı yollara uymayın. Əks halda onlar sizi haqq yoldan uzaqlaşdırar. Allah sizə bunları tövsiyə edir ki, bəlkə təqvalı olasınız.»
İmam Sadiq (ə)
Hişam ibn Həkəm İmam Sadiqdən (ə) nəql edir ki, Həzrət bu ayəni tilavət etdi:
«Qalə haza siratun ələyyə müstəqim.»
«Bu, Mənim öhdəmə götürdüyüm doğru yoldur.» (Hicr, 41)
Sonra buyurdu:
«Bu ayədə məqsəd Əli ibn Əbu Talibdir (ə); yəni onun yolu və dini heç bir əyrilik və sapmaya malik deyildir.»
Mənbə: Təfsir Əhli-beyt (ə), c. 7, s. 506; Təvilül-ayatil-zahirə, s. 252.
İmam Baqir (ə)
Səlam ibn Müstənir Cüfi nəql edir:
İmam Baqirin (ə) hüzuruna gəlib soruşdum:
— «Qalə haza siratun ələyyə müstəqim» ayəsində məqsəd nədir?
İmam (ə) buyurdu:
«Bu, Əli ibn Əbu Talibin (ə) yoludur.»
Mənbə: Təfsir Əhli-beyt (ə), c. 7, s. 506; Furat əl-Kufi, s. 225; Bəsairud-dərəcat, s. 512; Nurus-səqəleyn; əl-Burhan.
