İslam Peyğəmbəri (s) dövründə, arxa planda olan düşmənçiliklərə baxmayaraq, Allahın Peyğəmbərinin Əmirəl-mömininə (ə) olan sonsuz sevgisi və diqqəti, onun hərtərəfli və səmimi dəstəyi ilə o qədər güclü bir şərait yaratmışdı ki, hər hansı açıq-aşkar düşmənçiliyin meydana çıxması tamamilə qeyri-mümkün idi.
Əmirəl-möminin (ə) ilə düşmənçiliyin motivasiyaları
Əmirəl-möminin (ə) ilə gizli düşmənçiliklərə qarşı bəzi şəxslərin qəlbində kinlər var idi və tədricən bir fürsət gözləyirdilər ki, pərdə arxasından çıxıb özlərini bir şəkildə göstərsinlər. Bu düşmənçilikdə müxtəlif amillər rol oynamışdır.
Əmirəl-möminin (ə), ilk İslam dövründə Məkkənin fəthindən əvvəl, Peyğəmbərin (s) ömrünün son illərində baş verən döyüşlərdə, düşmənlərin bir çox qohum və yaxınlarını öldürmüşdü. Sonradan İslamı qəbul edən bir çoxu, əvvəllər küfr ordusunda müsəlmanlara qarşı vuruşurdular. Bu döyüşlərdə, kafirlərin xeyli hissəsi Əmirəl-möminin (ə) tərəfindən öldürülmüşdü.
Əmirəl-möminindən (ə) əvvəlki xəlifələr, öz hakimiyyətlərinin təməlini möhkəmləndirmək və Əmirəl-möminin (ə) cəmiyyətdəki rolunu azaltmaq üçün çalışdılar ki, onu camaatın gözündə kiçiltmiş və təcrid etmiş olsunlar.
Əmirəl-möminin (ə) xilafətə rəhbərlik etməyə başlayanda, onun ədaləti və Bəyitul-malın bölüşdürülməsindəki ədalətli davranışı, Peyğəmbərin (s) yolunu bərpa etməyə çalışdı. Xüsusilə, Osman dövründə idarəetmədə və cəmiyyətdə yer alan yanlış ayrı-seçkilikləri aradan qaldırmaq kimi addımlar atdı.
Rəsulullah (səllallahu əleyhi və alih) müxtəlif rəvayətlərdə və fərqli vəziyyətlərdə Əmirəl-möminin (əleyhis-səlam) düşmənləri üçün bir sıra xüsusiyyət və sifətlər bəyan etmişdir ki, bu da açıq şəkildə Əmirəl-möminin (əleyhis-səlam) başqalarından üstünlüyünü göstərir.
Peyğəmbər (s) Əmirəl-möminin (ə) haqqında deyib: «Allah Təala buyurur: Kim Əliyə düşmənçilik edərsə, mənə düşmənçilik etmişdir; kim Əliyə tabe olsa, mənə tabe olmuşdur; kim onun əleyhinə durarsa, mənim əleyhimə durmuşdur; kim onunla müxalif olsa, mənimlə müxalif olmuşdur; kim ona itaətsizlik etsə, mənə itaətsizlik etmişdir; kim onu incitsə, məni incitmişdir; kim ona kin bəsləsə, mənə kin bəsləmişdir; kim onu sevərsə, məni sevmişdir; kim ona hücum etsə, mənə hücum etmişdir; kim ona qarşı hiylə etsə, mənə qarşı hiylə etmişdir; kim onu dəstəkləsə, məni dəstəkləmişdir.» [1]
Əmirəl-mömininnin (ə) Peyğəmbər Xatəmlə (s) olan yaxınlığı və birgəliyi həyatının əvvəlindən sonuna qədər davam etdi. Bu dəyərli əlaqə, dünyapərəst sapmış şəxslərin baxışında bağışlanmaz bir cinayət hesab edildi və Əmirəl-mömininə (ə) qarşı düşmənçiliyə səbəb oldu.
Peyğəmbər (s) Əmirəl-möminin (ə) haqqında buyurdu: «Sənə sevənlərin və səni təsdiqləyənlərin halı nicat tapar; səninlə düşmənçilik edənlərin və sənə yalan atanların halı isə bədbəxtdir. Ey Əli! Sən bu ümmətin bələdçisi və hidayət bayrağısan. Səni sevən nicat tapar, səni düşmən bilən isə məhv olar.» [2]
Allahın qəzəbi Əmirəl-möminin (ə) vilayətini inkar edənlərə
Əmirəl-möminin (ə) ilə düşmənçiliyin kökü bir əsas nöqtədə cəmləşir və o da onun imamət mövqeyini qəbul etməməklə bağlıdır; bu mövqe, ilahi iradə ilə və Peyğəmbər Xatəmin (s) açıq şəkildə ona verdiyi mövqedir.
İslam Peyğəmbəri (s) bu barədə belə buyurmuşdur: «Bilin ki, Cəbrayıl mənə Alla-Təalanın tərəfindən xəbər vermişdir ki, o buyurur: Hər kim Əliyə düşmənçilik etsə və ondan üz çevirsə, mənim lənətim və qəzəbim onun üzərinə olsun.» [3]
Peyğəmbər (s) Əmirəl-möminin (ə) düşmənlərinə qarşı olduğunu və Əmirəl-möminin (ə) onun varisi və vəsisi olduğunu dəfələrlə vurğulamışdır.
Peyğəmbər (s) bir hədisdə belə buyurmuşdur: «Ey insanlar! Kim Əliyə sevgi bəsləsə, onu mən də sevərəm, kim onu düşmən bilsə, onu mən də düşmən bilərəm; kim ona qoşulsa, mən də ona qoşularam, kim ondan üz çevirsə, mən də ondan üz çevirərəm; kim ona dəstək olsa, mən də onu dəstəkləyərəm, kim Əliyə düşmən olsa, ona qarşı düşmən olaram.» [4]
Başqa bir hədisdə Əmirəl-mömininə (ə) belə buyurmuşdur: «Allah səninlə döyüşən və sənə düşmənçilik edəni öldürsün!» [5]
Peyğəmbər Əmirəl-mömininə (ə) belə demişdir: «Sənə əziyyət verən, mənə əziyyət verib, mənə əziyyət verən isə, Allaha əziyyət verib.» [6]
Mənbə
[1] Əmali Tusı, səh. 118, hədis 185, Bəşarətül-Müstəfa, səh. 65 və səh. 111
[2] Əmali Səduq, səh. 655, hədis 891, Bəşarətül-Müstəfa, səh. 180
[3] Əl-İhticac, cild 1, səh. 146, hədis 32
[4] Əmali Səduq, səh. 188, hədis 197, Bəşarətül-Müstəfa, səh. 24
[5] Əl-Cəməl, səh. 81, Füsullul-Müxtəhərə, səh. 245, Bəşarətül-Müstəfa, səh. 166, 100 Mənəqib, hədis 43
[6] Dəməşq Tarixi, cild 42, səh. 204, hədis 8676, Cəbir, Zəxairul-Ukba, səh. 122, Əlfəsah, səh. 128, Əl-Cəməl, səh. 81, Təhfətul-Uqul, səh. 459, İmam Hadi (ə) haqqında, ondan (s) rəvayət.
