İmam Əli (ə) bu xütbədə cihada çağırışlarının təkrar-təkrar olmasına baxmayaraq insanların laqeydliyini xatırladır və onların düşmən hücumları qarşısındakı davranışlarını tənqid edir.
İmam Əli (ə) buyurur:
«Cihad Cənnət qapılarından biridir ki, Allah onu Öz xüsusi dostlarının üzünə açmışdır. Cihad təqva libası, möhkəm zireh və Allahın etibarlı qalxanıdır.
Cihaddan üz çevirən bir qövmə Allah zillət libası geydirər, bəla onlara hücum edər, alçalıb həqir olarlar, ağıl və anlayışları pozular, cihadı tərk etdiklərinə görə haqları tapdanar və zillət əlamətləri onlarda aşkar olar, ədalətdən məhrum qalarlar.
Bilin ki, mən gecə-gündüz, gizli və aşkar şəkildə sizi bu camaatla (Müaviyə və tərəfdarları ilə) döyüşə çağırdım və dedim ki, onlar sizə hücum etməmiş siz onlara hücum edin.
Allaha and olsun, hər bir xalq öz evində düşmənin hücumuna məruz qalarsa, mütləq zəlil olar.
Amma siz süstlük göstərdiniz və yardımdan əl çəkdiniz, ta ki düşmən ardıcıl şəkildə sizə hücum etdi və torpaqlarınızı ələ keçirdi.
İndi isə bilin: Bəni Ğamid tayfasından bir dəstə Anbar şəhərinə hücum etmiş, mənim valim Həssan ibn Həssan əl-Bəkrini öldürmüş, sizin sərhədçilərinizi oradan çıxarmışdır.
Mənə xəbər çatıb ki, onlardan biri, müsəlman və qeyri-müsəlman qadının evinə daxil olub, onların boyunbağılarını, bilərziklərini, sırğalarını və halqalarını çıxarıb almışdır…
Halbuki onlar yalnız ağlamaq və yalvarmaqdan başqa müdafiə vasitəsinə malik deyildilər. Onlar çoxlu qənimətlə geri qayıtmış, özlərindən bir nəfər belə yaralanmamış, bir damla qanları belə axmamışdır.
Əgər bu hadisəyə görə bir müsəlman kədərdən ölərsə, qınanmaz; mənim nəzərimdə bu, tamamilə yerindədir.»
“Kaş ki sizi heç vaxt görməzdim!” – Kufə əhalisinə sərt xitab
Ey kaş sizi görməzdim! Təəccüb, doğrudan da təəccüb! Allaha and olsun ki, bu həqiqət insanın qəlbini öldürür və qəm-qüssə yaradır: onlar (düşmənlər) öz batil yollarında belə birləşirlər, siz isə haqq yolunda bu qədər parçalanmış və dağınıqsınız!
Üzünüz çirkin olsun və daim kədər və qəm sizə yoldaş olsun! Çünki düşmən hücumlarına məruz qalmısınız; onlar ardıcıl şəkildə sizə hücum edirlər, siz isə əks-hücuma keçmirsiniz.
Onlar sizinlə döyüşürlər, siz isə döyüşmürsünüz. Beləcə Allahın itaətsizliyi baş verir və siz də öz əməlinizlə buna razı olursunuz.
Yayda sizə düşmənə doğru hərəkət əmri verdim, dediniz: “Bizə bir az möhlət ver, istinin şiddəti azalsın.” Qışda əmr verdikdə isə dediniz: “Hava çox soyuqdur, qoy şaxta azalsın!”
Bütün bu bəhanələr isti və soyuqdan qaçmaq üçündür! Allaha and olsun ki, siz isti və soyuqdan qaçdığınız kimi, qılıncdan daha çox qaçacaqsınız.
Ey kişilərə bənzəyən, amma kişi olmayanlar! Ey ağılsız uşaq xasiyyətlilər! Ey xına evində oturan gəlinlər kimi (yalnız rahatlıq və əyləncə düşünənlər)!
Kaş sizi heç vaxt görməzdim və tanımazdım! Elə bir tanıma ki, məni bu qədər yorub və narahat etdi. Allah sizi məhv etsin! Siz mənim qəlbimi qanatdınız, sinəmi qəzəblə doldurdunuz və mənə qəm qədəhlərini damla-damla içirdiniz.
Sizin itaətsizliyiniz və yardımı tərk etməyiniz mənim planlarımı pozdu, elə ki, Qüreyş dedi: “Əbu Talibin oğlu cəsurdur, amma müharibə taktikasını bilmir!”
Allah onlara xeyir versin! Məgər onların heç biri məndən bu sahədə daha qabaqda olubmu?
Mən döyüş meydanına o zaman daxil oldum ki, hələ iyirmi yaşım tamam olmamışdı, indi isə altmışı keçmişəm. Amma əmri yerinə yetirilməyən kəsin planı nəticə verməz.
(Çünki nə qədər düşüncəsi yüksək, planı dəqiq olsa da, ona tabe olunmazsa, heç bir nəticə əldə olunmaz.)