“Təlai ibn Rüzeyk” adlı bir kişi bir qrup kasıb insanla birlikdə imam Əli ibn Əbu Talib (əleyhis-salam)-ı ziyarət etməyə gedir.
O zaman hərəmin mütəvəllisi Seyyid ibn Məsum idi. Seyyid yuxuda İmamı (əleyhis-salam) gördü. İmam buyurdu: “Bu gecə qırx kasıb ziyarətə gəlib və onların arasında “Təlai ibn Rüzeyk” adlı bir kişi var ki, bizim ən böyük dostlarımızdandır. Ona de ki, biz səni Misirin hakimiyyətinə seçmişik.”
Seyyid yuxudan oyandıqdan sonra göstəriş verdi ki, adı “Təlai ibn Rüzeyk” olan hər kəs onun yanına gəlsin. “Təlai” onun yanına gəldi və Seyyid yuxusunu ona danışdı. “Təlai” Misirə qayıtdı və tədricən yüksək məqamlara yüksəldi.
Nəsr ibn Abbas “Piroz İsmail” adlı xəlifəni öldürdükdən sonra saray qadınları qisas almaq üçün bir məktub yazdılar və onu saçlarına bağladılar.
“Təlai” xalqı qatil olan vəzirə qarşı mübarizəyə çağırdı. Qahirə şəhərinə yaxınlaşdıqda vəzir qaçdı və “Təlai” sakit şəkildə şəhərə daxil oldu. Sonra ona “Məlik Salih” ləqəbi verildi və vəzirlik məqamına yüksəldi.
Dipnot
[1] “Əbül-Ğarət, Təlai ibn Rüzeyk ibn əs-Salih əl-Ərməni, “əl-Məlik əs-Salih” ləqəbi ilə tanınır.” Bu şəxs ki, əsl adı Təlai ibn Rüzeyk ibn əs-Salih, künyəsi isə Əbül-Ğarətdir, fəzilət və kamilliklərinə görə “əl-Məlik əs-Salih” ləqəbi ilə məşhur olmuşdur.
O, islamı qəbul etmiş ermənilərdən olub, əslən iraqlı idi. Allah ona həm dünya, həm də din nemətlərini bəxş etmiş, beləliklə hər iki dünyanın səadətinə nail olmuşdur. Həmçinin geniş elm və bilik əldə etmiş və ədalətli bir hakimiyyət qurmuşdur.
Fatimilər dövləti dövründə (Fatimilər 297–567 hicri illərində İslam dünyasının qərb torpaqlarının bir hissəsində hakim olmuş, “Übeydilər” adı ilə də tanınan ismaili şiə sülaləsi idi; bir müddət Şimali Afrika, Misir, Şam və Yəmənə hakim olmuş, hətta Hicaz və Siciliyaya qədər irəliləmişdilər) o, seçilmiş fəqihlərdən, həmçinin güclü şair və ədiblərdən biri idi.
Onun fəaliyyəti dövründə Qahirə şəhəri inkişaf etdi və Misir xalqı onun hakimiyyətinin nemətlərindən faydalandı. Fatimilər dövləti də onun müdrik tədbirləri sayəsində (ölkə idarəçiliyi, xalqın qayğılarının həlli, təhlükəsizliyin təmin olunması və asayişin qorunması kimi sahələrdə) öz ən yüksək şöhrət dövrünə çatdı.
“əl-Məlik əs-Salih” ləqəbi ona tam uyğun verilmişdir. Çünki onun həyat tarixi göstərir ki, o, həqiqətən də saleh və layiqli bir şəxs olmuşdur. Geniş elmi, yüksək ədəbi səviyyəsi, geniş ədaləti, böyük təqvası, tədbirli siyasəti və ən əsası, məsum imamlar — o cümlədən Əli ibn Əbu Talibə (əleyhis-salam) — sadiqliyi, onların maarifini yaymaq və onları söz və qələm ilə müdafiə etmək yolundakı səyləri ilə bu ləqəbi layiqincə qazanmışdır.
Mənbə: “Ünvanüş-şərəf”, s. 35.
